(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.108. అధ్యాయః 108
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి యత్యగ్నిమహిమానువర్ణనం॥ 1 ॥ దానపాత్రబ్రాహ్మణలక్షణకథనం॥ 2 ॥ తథాఽన్నదానప్రశంసనం॥ 3 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

అనేకాంతం బహుద్వారం ధర్మమాహుర్మనీపిణః।
కింలక్షణోసౌ భతి తన్మే బ్రూహి జనార్దన॥ 14-108-1(96322)
భగవానువాచ। 14-108-2x(7976)
శృణు రాజన్సమాసేన ధర్మశౌచవిధిక్రమం।
అహింసా శౌచమక్రోధమానృశంస్యం దమః శమః।
ఆర్జవం చైవ రాజేంద్ర నిశ్చితం ధర్మలక్షణం॥ 14-108-2(96323)
బ్రహ్మచర్యం తపః క్షాంతిర్మధుమాంసస్య వర్జనం।
మర్యాదాయాం స్థితిశ్చైవ శమః శౌచస్య లక్షణం॥ 14-108-3(96324)
బాల్యే విద్యాం నిషేవేత యౌవనే దారసంగ్రహం।
వార్ధకే మౌనమాతిష్ఠేత్సర్వదా ధర్మమాచరేత్॥ 14-108-4(96325)
బ్రాహ్మణాన్నావమన్యేత గురున్పరివదేన్న చ।
యతీనామనుకూలః స్యాదేష ధర్మః సనాతనః॥ 14-108-5(96326)
యతిర్గురుర్ద్విజాతీనాం వర్ణానాం బ్రాహ్మణో గురుః।
పతిరేవ గురుః స్త్రీణాం సర్వేషాం పార్థివో గురుః॥ 14-108-6(96327)
యద్గృహస్తార్జితం పాపం జ్ఞానతోఽజ్ఞానతోపి వా।
నిర్దహిష్యతి తత్సర్వమేకరాత్రోషితో యతిః॥ 14-108-7(96328)
దుర్వృత్తా వా సువృత్తా వా జ్ఞానినోఽజ్ఞానినోపి వా।
గృహస్థైర్యతయః పూజ్యాః పరత్ర హితకాంక్షిభిః॥ 14-108-8(96329)
ఏకదండీ త్రిదండీ వా శిఖీ వా ముండితోపి వా।
కాషాయదండధారోపి యతిః పూజ్యో న సంశయః॥ 14-108-9(96330)
అపూజితో గృహస్థైర్వా తథా చాప్యవమానితః।
యతిర్వాఽప్యతిథిర్వాఽపి నరకే పాతయిష్యతః॥ 14-108-10(96331)
తస్మాత్తు యత్నతః పూజ్యా మద్భక్తా మత్పరాయణాః।
మయి సంన్యస్తకర్మాణః పరత్ర హితకాంక్షిభిః॥ 14-108-11(96332)
ప్రహరేన్న ద్విజాన్విప్రో గాం న హన్యాత్కదాచన।
భ్రూణహత్యాసమం చైవ ఉభయం యో నిషేవతే॥ 14-108-12(96333)
నాగ్నిం ముఖేనోపధమేన్న చ పాదౌ ప్రతాపయేత్।
నాధః కుర్యాత్కదాచిత్తు న పృష్ఠం పరితాపయేత్॥ 14-108-13(96334)
నాంతరా గమనం కుర్యాన్న చామేధ్యం వినిక్షిపేత్।
ఉచ్ఛిష్టో న స్పృశేదగ్నిమాశౌచస్థో న జాతుచిత్॥ 14-108-14(96335)
శ్వచండాలాదిభిః స్పృష్టో నాంగమగ్నౌ ప్రతాపయేత్।
సర్వదేవమయో వహ్నిస్తస్మాచ్ఛుద్ధః సదా స్పృశేత్॥ 14-108-15(96336)
ప్రాప్తమూత్రపురీషస్తు న స్పృశేద్వహ్నిమాత్మవాన్।
యావత్తు ధారయేద్వేగం తావదప్రయతో భవేత్॥ 14-108-16(96337)
పచనాగ్నిం న గృహ్ణీయాత్పరవేశ్మని జాతుచిత్।
తస్మిన్పక్వేన చాన్నేన యత్కర్మ కురుతే శుభం॥ 14-108-17(96338)
తస్యైవ తచ్ఛుభస్యార్ధమగ్నిదస్య భవేన్నృప।
తస్మాద్గృహగతం వహ్నిం ప్రకుర్యాదవినాశితం॥ 14-108-18(96339)
ప్రమాదాద్యది వాఽజ్ఞానాత్తస్య నాశో భవిష్యతి।
గృహ్ణీయాత్తు మథిత్వా వా శ్రోత్రియాగారతోపి వా॥ 14-108-19(96340)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-108-20x(7977)
కీదృశాః సాధవో విప్రాస్తేభ్యో దత్తం మహాఫలం।
కీదృశేభ్యో హి దాతవ్యం తన్మే బ్రూహి జనార్దన॥ 14-108-20(96341)
భగవానువాచ। 14-108-21x(7978)
అక్రోధనాః సత్యపరా ధర్మనిత్యా జితేంద్రియాః।
తాదృశాః సాధవో విప్రాస్తేభ్యో దత్తం మహాఫలం॥ 14-108-21(96342)
అమానినః సర్వసహా దృష్టార్థా విజితేంద్రియాః।
సర్వభూతహితా మైత్రాస్తేభ్యో దత్తం మహాఫలం॥ 14-108-22(96343)
అలుబ్ధాః శుచయో వైద్యా హీమంతః సత్యవాదినః।
స్వధర్మనిరతా యే తు తేభ్యో దత్తం మహాఫలం॥ 14-108-23(96344)
సాంగంశ్చ చతురో వేదాన్యోఽధీయేత దినేదినే।
శూద్రాన్నం యస్య నో దేహే తత్పాత్రమృషయో విదుః॥ 14-108-24(96345)
ప్రజ్ఞాశ్రుతాభ్యాం వృత్తేన శీలేన చ సమన్వితః।
తారయేత్తత్కులం సర్వమేకోపీహ యుధిష్ఠిర॥ 14-108-25(96346)
గామశ్వమన్నం విత్తం వా తద్విధే ప్రతిపాదయేత్।
నిశంయ తు గుణోపేతం బ్రాహ్మఅణం సాధుసంమతం।
దూరాదాహృత్య సత్కృత్య తం ప్రయత్నేన పూజయేత్॥ 14-108-26(96347)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-108-27x(7979)
ధర్మాధర్మవిధిస్త్వేవం భీమం భీష్మేణ భాషితం।
భీష్మవాక్యాత్సారభూతం వద ధర్మం సురేశ్వర॥ 14-108-27(96348)
భగవానువాచ। 14-108-28x(7980)
అన్నేన ధార్యతే సర్వం జగదేతచ్చరాచరం।
అన్నాత్ప్రభవతి ప్రాణః ప్రత్యక్షం నాస్తి సంశయః॥ 14-108-28(96349)
కలత్రం పీడయిత్వా తు దేశే కాలే చ శక్తితః।
దాతవ్యం భిక్షవే చాన్నమాత్మనో భూతిమిచ్ఛతా॥ 14-108-29(96350)
విప్రమధ్వపరిశ్రాంతం బాలం వృద్ధమథాపి వా।
అర్చయేద్గురువత్ప్రీతో గృహస్థో గృహమాగతం॥ 14-108-30(96351)
క్రోధముత్పతితం హిత్వా సుశీలో వీతమత్సరః।
అర్చయేదతిథిం ప్రీతః పరత్ర హితభూతయే॥ 14-108-31(96352)
అతిథిం నావమన్యేత నానృతాం గిరమీరయేత్।
న పృచ్ఛేద్గోత్రచరణం నాధీతం వా కదాచన॥ 14-108-32(96353)
చండాలో వా శ్వపాకో వా కాలే యః కశ్చిదాగతః।
అన్నేన పూజనీయః స్యాత్పరత్ర హితమిచ్ఛతా॥ 14-108-33(96354)
పిధాయ తు గృహద్వారం భుక్తే యోఽన్నం ప్రహృష్టవాన్।
స్వర్గద్వారపిధానం వై కృతం తేన యుధిష్ఠిర॥ 14-108-34(96355)
పితౄందేవానృషీన్విప్రానతిథీంశ్చ నిరాశ్రయాన్।
యో నరః ప్రీణయత్యన్నైస్తస్య పుణ్యఫలం మహత్॥ 14-108-35(96356)
కృత్వా తు పాపం బహుశో యో దద్యాదన్నమర్థినే।
బ్రాహ్మణాయ విశేషేణ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే॥ 14-108-36(96357)
అన్నదః ప్రాణదో లోకే ప్రాణదః సర్వదో భవేత్।
తస్మాదన్నం విశేషేణ దాతవ్యం భూతిమిచ్ఛతా॥ 14-108-37(96358)
అన్నం హ్యమృతమిత్యాహురన్నం ప్రజననం స్మృతం।
అన్నప్రణాశో సీదంతి శరీరే పంచ ధాతవః॥ 14-108-38(96359)
బలం బలవతో నశ్యేదన్నహీనస్య దేహినః।
తస్మాదన్నం విశేషేణ శ్రద్ధయాఽశ్రద్ధయాపి వా॥ 14-108-39(96360)
ఆదత్తే హి రసం సర్వమాదిత్యః స్వగభస్తిభిః।
వాయుస్తస్మాత్సమాదాయ రసం మేధేషు ధారయేత్॥ 14-108-40(96361)
తత్తు మేఘగతం భూమౌ శక్రో వర్షతి తాదృశం।
తేన దిగ్ధా భవేద్దేవీ మహీ ప్రీతా చ **** 14-108-41(96362)
తస్యాం సస్యాని రోహంతి యైర్జీవంత్యఖిలాః ప్రజాః।
మాంసమేదోస్థిమజ్జానాం సంభవస్తేభ్య ఏవ హి॥ 14-108-42(96363)
ఏవం సూర్యశ్చ పవనో మేఘః శక్రస్తథైవ చ।
ఏక ఏవ స్థితో రాశిర్యతో భూతాని జజ్ఞిరే॥ 14-108-43(96364)
భవనాని చ దివ్యాని దివి తేషాం మహాత్మనాం।
నానాసంస్థాని భూతాని నానాభూమిగతాని చ॥ 14-108-44(96365)
చంద్రమండలశుభ్రాణి కింకిణీజాలవంతి చ।
తరుణాదిత్యవర్ణాని స్థావరాణి చరాణి చ॥ 14-108-45(96366)
అనేకశతసంఖ్యాని సాంతర్జలవనాని చ।
తత్ర పుష్పఫలోపేతాః కామదాః సురపాదపాః॥ 14-108-46(96367)
వాప్యో బద్ధసభాః కూపా దీర్ఘికాశ్చ సహస్రశః।
భక్ష్యభోజ్యమయాః శైలా వాసాంస్యాభరణాని చ॥ 14-108-47(96368)
క్షీరస్రవంత్యః సరితస్తథా చైవాన్నపర్వతాః।
ఘోషవంతి చ యానాని యుక్తాన్యథ సహస్రశః॥ 14-108-48(96369)
ప్రాసాదప్రవరాః శుభ్రాః శయ్యాశ్చ కనకోజ్జ్వలాః।
అన్నదాస్తత్ర తిష్ఠంతి తస్మాదన్నప్రదో భవేత్॥ ॥ 14-108-49(96370)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి వైష్ణవధర్మపర్వణి అష్టోత్తరశతతమోఽధ్యాయః॥ 108 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.